Gdyby ściśle trzymać się faktów, odpowiedź brzmiałaby: trudno powiedzieć. Ponieważ trickster jest z definicji postacią niedefiniowalną i tak jak hipstera nie można go z całą pewnością opisać. Istnieją jednak pewne cechy popularne u tricksterów i może to one wskażą nam odpowiedź na pytanie zadane w tytule.
Dla niezorientowanych w temacie: trickster to archetyp boga lub półboga (sic!), a nawet śmiertelnika, "żartownisia, przechery (...) który przeciwstawia się ustalonym normom, działa wbrew ustalonemu porządkowi". Może być nim także postać literacka albo zwykły człowiek, zachowujący się w określony sposób. Może nawet chrześcijanin?
Po pierwsze: cel trickstera
Ta postać działa przeważnie dla własnych korzyści, chętnie wywraca autorytety.
- Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem. To jest największe i pierwsze przykazanie. Drugie podobne jest do niego: Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego. Na tych dwóch przykazaniach opiera się całe Prawo i Prorocy.
- Mt 22, 37-40
Po drugie: strona trickstera (nie mam na to lepszej nazwy)
Trickster nigdy nie jest całkowicie dobry albo zły. Nikomu do końca wiernie nie służy, cały czas
balansuje na krawędzi powagi i śmieszności, sacrum i profanum, pojawia się na styku kultury i natury. Wprowadza chaos, a jednocześnie kreuje jakiś głębszy porządek. Nie rozumiejąc zasad moralnych lawiruje na granicy dobra i zła, destrukcji i tworzenia. (3)
- Nie muszę chyba przytaczać konkretnych cytatów, byście uwierzyli, że grzech jest zabroniony niezależnie od sytuacji?
Po trzecie: sposób działania
- Swoje zamiary trickster osiąga za pomocą różnorakich sztuczek i oszustw. Kłamstwo zabronione jest chrześcijanom, więc wygląda na to, że ten archetyp dla wyznawców Jezusa stoi na straconej pozycji. Ale nic nie jest takie proste.
- Jedna z najważniejszych cech trickstera? Spryt. Bez niego nie poradziłby sobie. Spryt może mu pomóc w realizacji swoich zachcianek... lub - dajmy na to - głoszeniu Dobrej Nowiny.
- Oto Ja was posyłam jak owce między wilki. Bądźcie więc roztropni jak węże, a nieskazitelni jak gołębie!
- Mt 10, 16
- Brzmi to szalenie, ale trickster ma to do siebie, że przekracza normy. Więc... przekraczanie norm trickstera to podstawa bycia tricksterem!
- Po czwarte: gdy trickster pomaga
- Często bywa naprawiaczem szkód, które wyrządzili inni lub pełni rolę negocjatora, kiedy sytuacja robi się gorąca. W ten sposób potrafi przynieść pokój w miejsce wojny.
- Po piąte: moc zmian
- W trickstera nie ma miejsca na stagnację. Zmienianie otoczenia to w zasadzie esencja jego istnienia. Pamiętacie, kto dwa tysiące lat temu nieodwracalnie zmienił świat?
Komentarze
Prześlij komentarz